Anoskopia a kolonoskopia: czym się różnią
Anoskopia i kolonoskopia to dwa różne badania, w pierwszym przypadku lekarz wprowadza przez odbyt krótki wziernik (anoskop), w drugim przypadku giętki kolonoskop. Poniżej wyjaśniamy, czym się różnią i kiedy wykonuje się każde z nich.
Co bada anoskopia, a co kolonoskopia
Anoskopia to krótkie badanie przeprowadzane w trakcie konsultacji proktologicznej. Pozwala dokładnie obejrzeć kanał odbytu oraz jego najbliższą okolicę i ocenić stan hemoroidów.
Kolonoskopia to badanie całego jelita grubego. Służy do diagnostyki schorzeń j.grubego, ale również wykonywana jest ze wskazań profilaktycznych, diagnostycznych i terapeutycznych.
Anoskopia nie jest kolonoskopią, nie służy do oglądania całego jelita grubego, jej zakres jest znacznie krótszy. Anoskopia pomaga też w diagnostyce szczeliny odbytu, stanów zapalnych, krwawienia i innych zmian w obrębie odbytu. O tym, czy jest potrzebna, może zdecydować lekarz podczas konsultacji proktologicznej.
Hemoroidy: anoskopia czy kolonoskopia?
Kolonoskopia nie jest badaniem przeznaczonym do oceny hemoroidów. Badaniem, które dokładnie ocenia hemoroidy, jest anoskopia. Wykonuje się ją podczas zwykłej konsultacji proktologicznej i nie wymaga żadnego przygotowania.
Kiedy wykonuje się kolonoskopię
Kolonoskopię wykonujemy ze wskazań profilaktycznych oraz diagnostycznych.
W przypadku kolonoskopii profilaktycznej badanie wykonujemy nie ze względu na dolegliwości tylko ze względu na wiek czyli przeprowadzamy ją:
- u osób w wieku 50–65 lat bez czynników ryzyka,
- Uwaga wg. wytycznych amerykańskich pierwsze badania profilaktyczne u osób nieobciążonych wykonuje się w wieku 45 lat
- u osób w wieku 40–49 lat, u których krewny pierwszego stopnia chorował na raka jelita grubego lub 10 lat wcześniej niż choroba u niego rozpoznana
- w przypadku nowotworów j.grubego uwarunkowanych genetycznie
W trakcie badania głównie poszukujemy polipów, które nie dają objawów a duży odsetek raków j. grubego rozwija się na ich podłożu.
Kolonoskopię diagnostyczną wykonujemy przy podejrzeniu choroby jelita grubego m.in. przy krwawieniu z przewodu pokarmowego, zmianie rytmu wypróżnień, niedokrwistości z niedoboru żelaza o nieznanej przyczynie albo dodatnim wyniku badania kału na krew utajoną, przy podejrzeniu nieswoistych zapaleń jelit (ch.Leśniowskiego-Crohna czy colitis ulcerosa-wrzodziejącego zapalenia jelita grubego).
Kolejnym wskazaniami do wykonywania kolonoskopii jest monitorowanie chorób już rozpoznanych a wymagających dalszej kontroli, dotyczy to m.in. pacjentów po leczeniu raka j.grubego, po polipektomii, chorych z nieswoistymi zapaleniami jelit.
Czasem kolonoskopia diagnostyczna staje się badaniem terapeutycznym bowiem znalezione zmiany chorobowe jak wspominane wcześniej polipy, możemy usunąć w trakcie trwającego badania.
Porównanie w skrócie
| Anoskopia | Kolonoskopia | |
|---|---|---|
| Co bada | kanał odbytu i końcowy fragment odbytnicy | całe jelito grube |
| Instrument | niewielki wziernik (anoskop) | giętki kolonoskop |
| Przygotowanie | nie wymaga | dieta od 7 dni przed badaniem i preparat przeczyszczający na receptę |
| Czas | zwykle kilka minut | czas jest zróżnicowany* |
| Znieczulenie | miejscowe przy użyciu żelu z lignokainą | Sedacja (płytkie znieczulenie dożylne) albo znieczulenie ogólne z anestezjologiem, do wyboru |
| Cena | 350 zł, z konsultacją proktologiczną 600 zł | 750 zł, pakiet z gastroskopią 1 150 zł; znieczulenie płatne osobno |
* Od czego zależy czas trwania kolonoskopii?
Czas trwania kolonoskopii zależny jest od wielu czynników począwszy od stopnia przygotowania jelita do badania, od budowy anatomicznej pacjenta (ułożenia jelit), ewentualnych zabiegów operacyjnych w przeszłości w zakresie jamy brzusznej oraz od progu bólowego pacjenta.
Czy te badania bolą?
Anoskopia zwykle nie boli. Może pojawić się uczucie ucisku lub parcia. Badanie trwa kilka minut i większość osób dobrze je znosi.
Kolonoskopia może dawać objawy bólowe, uczucie wzdęcia, m.in. związane z wprowadzeniem do jelit powietrza. Ból należy zgłosić lekarzowi, który może podać leki rozkurczowe i przeciwbólowe.
Badanie przeprowadzane jest w 3 wariantach::
- albo z użyciem tylko żelu znieczulającego miejscowo w okolicy odbytu
- w sedacji (400 zł): czyli płytkim znieczuleniu dożylnym, które nie znosi odruchów, pacjent jest przytomny, czasem podsypia i odczuwa mniejszy dyskomfort
- w znieczuleniu ogólnym - z udziałem anestezjologiem (700 zł): pacjent zasypia na czas badania; badanie możliwe w określonych dniach- jako jedyne wymaga wcześniejszego zaplanowania
Na badanie w znieczuleniu trzeba przyjść z osobą towarzyszącą. Przez 24 godziny po znieczuleniu nie wolno prowadzić pojazdów.
Jak się przygotować?
Do anoskopii nie trzeba się przygotowywać.
Do kolonoskopii przygotowanie zaczyna się 7 dni przed badaniem od zmian w diecie. W przeddzień albo w dniu badania, zależnie od jego godziny, przyjmuje się preparat przeczyszczający. Pełna instrukcja, z dawkowaniem preparatów i zasadami dotyczącymi leków przeciwkrzepliwych, dostępna na stronie „Przygotowanie do kolonoskopii”.
Kto wykonuje badania w Topolowa Medicenter
Konsultacje proktologiczne, które można połączyć z anoskopią, przeprowadza lek. med. Joanna Dzigowska-Batycka, chirurg ogólny, proktolog i endoskopista.
Kolonoskopię wykonują: lek. med. Joanna Dzigowska-Batycka, lek. med. Dorota Sadowska, lek. med. Kamil Ślusarczyk, lek. med. Magdalena Zając-Derenda i lek. med. Edyta Iwaniec-Karlikowska.
Na oba badania można zapisać się bez skierowania: telefonicznie pod numerem 797 393 754 albo online.