Anoskopia a kolonoskopia: czym się różnią

Anoskopia i kolonoskopia to dwa różne badania, w pierwszym przypadku lekarz wprowadza przez odbyt krótki wziernik (anoskop), w drugim przypadku giętki kolonoskop. Poniżej wyjaśniamy, czym się różnią i kiedy wykonuje się każde z nich.

Co bada anoskopia, a co kolonoskopia

Anoskopia to krótkie badanie przeprowadzane w trakcie konsultacji proktologicznej. Pozwala dokładnie obejrzeć kanał odbytu oraz jego najbliższą okolicę i ocenić stan hemoroidów.

Kolonoskopia to badanie całego jelita grubego. Służy do diagnostyki schorzeń j.grubego, ale również wykonywana jest ze wskazań profilaktycznych, diagnostycznych i terapeutycznych.

Anoskopia nie jest kolonoskopią, nie służy do oglądania całego jelita grubego, jej zakres jest znacznie krótszy. Anoskopia pomaga też w diagnostyce szczeliny odbytu, stanów zapalnych, krwawienia i innych zmian w obrębie odbytu. O tym, czy jest potrzebna, może zdecydować lekarz podczas konsultacji proktologicznej.

Hemoroidy: anoskopia czy kolonoskopia?

Kolonoskopia nie jest badaniem przeznaczonym do oceny hemoroidów. Badaniem, które dokładnie ocenia hemoroidy, jest anoskopia. Wykonuje się ją podczas zwykłej konsultacji proktologicznej i nie wymaga żadnego przygotowania.

Kiedy wykonuje się kolonoskopię

Kolonoskopię wykonujemy ze wskazań profilaktycznych oraz diagnostycznych.

W przypadku kolonoskopii profilaktycznej badanie wykonujemy nie ze względu na dolegliwości tylko ze względu na wiek czyli przeprowadzamy ją:

  • u osób w wieku 50–65 lat bez czynników ryzyka,
    • Uwaga wg. wytycznych amerykańskich pierwsze badania profilaktyczne u osób nieobciążonych wykonuje się w wieku 45 lat
  • u osób w wieku 40–49 lat, u których krewny pierwszego stopnia chorował na raka jelita grubego lub 10 lat wcześniej niż choroba u niego rozpoznana
  • w przypadku nowotworów j.grubego uwarunkowanych genetycznie

W trakcie badania głównie poszukujemy polipów, które nie dają objawów a duży odsetek raków j. grubego rozwija się na ich podłożu.

Kolonoskopię diagnostyczną wykonujemy przy podejrzeniu choroby jelita grubego m.in. przy krwawieniu z przewodu pokarmowego, zmianie rytmu wypróżnień, niedokrwistości z niedoboru żelaza o nieznanej przyczynie albo dodatnim wyniku badania kału na krew utajoną, przy podejrzeniu nieswoistych zapaleń jelit (ch.Leśniowskiego-Crohna czy colitis ulcerosa-wrzodziejącego zapalenia jelita grubego).

Kolejnym wskazaniami do wykonywania kolonoskopii jest monitorowanie chorób już rozpoznanych a wymagających dalszej kontroli, dotyczy to m.in. pacjentów po leczeniu raka j.grubego, po polipektomii, chorych z nieswoistymi zapaleniami jelit.

Czasem kolonoskopia diagnostyczna staje się badaniem terapeutycznym bowiem znalezione zmiany chorobowe jak wspominane wcześniej polipy, możemy usunąć w trakcie trwającego badania.

Porównanie w skrócie

Anoskopia Kolonoskopia
Co bada kanał odbytu i końcowy fragment odbytnicy całe jelito grube
Instrument niewielki wziernik (anoskop) giętki kolonoskop
Przygotowanie nie wymaga dieta od 7 dni przed badaniem i preparat przeczyszczający na receptę
Czas zwykle kilka minut czas jest zróżnicowany*
Znieczulenie miejscowe przy użyciu żelu z lignokainą Sedacja (płytkie znieczulenie dożylne) albo znieczulenie ogólne z anestezjologiem, do wyboru
Cena 350 zł, z konsultacją proktologiczną 600 zł 750 zł, pakiet z gastroskopią 1 150 zł; znieczulenie płatne osobno

* Od czego zależy czas trwania kolonoskopii?

Czas trwania kolonoskopii zależny jest od wielu czynników począwszy od stopnia przygotowania jelita do badania, od budowy anatomicznej pacjenta (ułożenia jelit), ewentualnych zabiegów operacyjnych w przeszłości w zakresie jamy brzusznej oraz od progu bólowego pacjenta.

Czy te badania bolą?

Anoskopia zwykle nie boli. Może pojawić się uczucie ucisku lub parcia. Badanie trwa kilka minut i większość osób dobrze je znosi.

Kolonoskopia może dawać objawy bólowe, uczucie wzdęcia, m.in. związane z wprowadzeniem do jelit powietrza. Ból należy zgłosić lekarzowi, który może podać leki rozkurczowe i przeciwbólowe.

Badanie przeprowadzane jest w 3 wariantach::

  • albo z użyciem tylko żelu znieczulającego miejscowo w okolicy odbytu
  • w sedacji (400 zł): czyli płytkim znieczuleniu dożylnym, które nie znosi odruchów, pacjent jest przytomny, czasem podsypia i odczuwa mniejszy dyskomfort
  • w znieczuleniu ogólnym - z udziałem anestezjologiem (700 zł): pacjent zasypia na czas badania; badanie możliwe w określonych dniach- jako jedyne wymaga wcześniejszego zaplanowania

Na badanie w znieczuleniu trzeba przyjść z osobą towarzyszącą. Przez 24 godziny po znieczuleniu nie wolno prowadzić pojazdów.

Jak się przygotować?

Do anoskopii nie trzeba się przygotowywać.

Do kolonoskopii przygotowanie zaczyna się 7 dni przed badaniem od zmian w diecie. W przeddzień albo w dniu badania, zależnie od jego godziny, przyjmuje się preparat przeczyszczający. Pełna instrukcja, z dawkowaniem preparatów i zasadami dotyczącymi leków przeciwkrzepliwych, dostępna na stronie „Przygotowanie do kolonoskopii”.

Kto wykonuje badania w Topolowa Medicenter

Konsultacje proktologiczne, które można połączyć z anoskopią, przeprowadza lek. med. Joanna Dzigowska-Batycka, chirurg ogólny, proktolog i endoskopista.

Kolonoskopię wykonują: lek. med. Joanna Dzigowska-Batycka, lek. med. Dorota Sadowska, lek. med. Kamil Ślusarczyk, lek. med. Magdalena Zając-Derenda i lek. med. Edyta Iwaniec-Karlikowska.

Na oba badania można zapisać się bez skierowania: telefonicznie pod numerem 797 393 754 albo online.

Najczęściej zadawane pytania

Czym anoskopia różni się od kolonoskopii?
Anoskopia obejmuje kanał odbytu i jego najbliższą okolicę. Nie służy do oglądania całego jelita grubego. Kolonoskopia to badanie jelita grubego.
Czy przy hemoroidach trzeba robić kolonoskopię?
Kolonoskopia nie jest badaniem przeznaczonym do oceny hemoroidów. Hemoroidy dokładnie ocenia anoskopia, wykonywana podczas konsultacji proktologicznej.
Czy do anoskopii trzeba się przygotować?
Nie, anoskopia nie wymaga przygotowania.